Smart Διαύγεια - Πλατφόρμα Ανάλυσης Δημόσιας Δαπάνης
| Πηγή | |
| Επίπεδο | |
| Κατάσταση | |
| ID | GR-88805d16 |
Περίληψη
Η πρόταση νόμου θεσπίζει τη δημιουργία της ψηφιακής πλατφόρμας «Smart Διαύγεια - GovSpend» για την ανάλυση δημόσιας δαπάνης με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Η πλατφόρμα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα συστήματα της δημόσιας διοίκησης, αξιοποιώντας ήδη δημοσιευμένα δεδομένα σε δομημένη μορφή, χωρίς να τροποποιεί τις υποχρεώσεις δημοσίευσης ή τις διαδικασίες έκδοσης διοικητικών πράξεων.
Ανάλυση
Η πρόταση καθορίζει τις πηγές δεδομένων της πλατφόρμας, περιλαμβάνοντας συστήματα δημοσιότητας διοικητικών πράξεων, δημόσιων συμβάσεων, μητρώα οικονομικών φορέων και συστήματα δημοσιονομικής διαχείρισης, με άντληση περιορισμένη σε ήδη δημοσιευμένα στοιχεία. Η διαλειτουργικότητα της πλατφόρμας με τα υφιστάμενα συστήματα ερείδεται στις αρχές της ψηφιακής διοίκησης και αποσκοπεί στην απεικόνιση της διαδρομής της δημόσιας δαπάνης από την έκδοση της διοικητικής πράξης έως την καταβολή της. Οι λειτουργίες της πλατφόρμας περιλαμβάνουν συγκεντρωτική απεικόνιση δαπανών, συγκρίσεις χρονικών περιόδων και στατιστική επεξεργασία, με χρήση αυτοματοποιημένων εργαλείων ανάλυσης που έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Τα δεδομένα της πλατφόρμας διατίθενται σε μορφή ανοικτών δεδομένων με ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών, χωρίς να συνιστούν διοικητική πράξη ή αξιολόγηση. Η πλατφόρμα θα λειτουργήσει μετά από πιλοτική περίοδο εφαρμογής, ενώ οι τεχνικές προδιαγραφές και η διαδικασία διαλειτουργικότητας θα καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση.
Επίσημο κείμενο και έγγραφα
Αιτιολογική Έκθεση & Λοιπές Συνοδευτικές Εκθέσεις
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
στην πρόταση νόμου «Smart Διαύγεια - Πλατφόρμα Ανάλυσης Δημόσιας Δαπάνης»
Προς τη Βουλή των Ελλήνων
Επί της Αρχής
Ι. Γενικό Μέρος
Η ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη δημόσια διοίκηση αποτελεί
βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία του κράτους δικαίου και την εμπέδωση της
εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς. Η καθιέρωση της υποχρεωτικής
ανάρτησης διοικητικών πράξεων στο διαδίκτυο αποτέλεσε σημαντικό βήμα προς
αυτή την κατεύθυνση, καθώς διασφάλισε τη δημοσιότητα της διοικητικής δράσης και
την πρόσβαση των πολιτών στην πληροφορία.
Ωστόσο, η εξέλιξη της τεχνολογίας και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα της δημόσιας
δαπάνης ανέδειξαν νέα δεδομένα. Η απλή δημοσίευση εγγράφων, χωρίς δομημένη
παρουσίαση και δυνατότητα ανάλυσης, δεν επαρκεί πλέον για την ουσιαστική κατα-
νόηση της οικονομικής δρασ τηριότητας του Δημοσίου. Στην πράξη, η πληροφορία
παραμένει κατακερματισμένη, διάσπαρτη σε διαφορετικά πληροφοριακά συστή-
ματα και δύσκολα αξιοποιήσιμη από τους πολίτες, τους ερευνητές και τους θεσμι-
κούς φορείς.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει επιμέρους ρυθμίσεις για:
•
τη δημοσιότητα διοικητικών πράξεων ,
•
τις δημόσιες συμβάσεις ,
•
τα μητρώα οικονομικών φορέων ,
•
την εκτέλεση του προϋπολογισμού ,
•
τα συστήματα ηλεκτρονικών προμηθειών .
Οι ρυθμίσεις αυτές λειτουργούν αυτοτελώς, χωρίς ενιαίο μηχανισμό διαλειτουρ-
γικότητας και χωρίς δυνατότητα συγκεντρωτικής αποτύπωσης της δημόσιας δαπά-
νης. Το αποτέλεσμα είναι ότι η διαδρομή μιας οικονομικής πράξης - από την
απόφαση έως την εκτέλεση - δεν μπορεί να παρακολουθηθεί συνολικά.
Η απουσία ενιαίας πλατφόρμας ανάλυσης δημιουργεί θεσμικό κενό ως προς:
•
τη συγκεντρωτική παρακολούθηση δαπανών ,
•
τη σύγκριση οικονομικών δεδομένων ,
•
την ανίχνευση επαναλαμβανόμενων πρακτικών ,
•
την ενίσχυση του κοινοβουλευτικού και κοινωνικού ελέγχου .
Η παρούσα πρόταση νόμου εισάγει ένα σύγχρονο εργαλείο ψηφιακής διαφάνειας,
το οποίο λειτουργεί συμπληρωματικά προς το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο και δεν
τροποποιεί τις ισχύουσες υποχρεώσεις δημοσίευσης. Στόχος είναι η ενοποίηση και
ανάλυση των ήδη δημοσίως διαθέσιμων δεδομένων μέσω μιας ενιαίας πλατφόρμας.
Με τη δημιουργία της «Smart Διαύγειας - GovSpend» επιδιώκεται:
•
η μετατροπή των δημοσιευμένων δεδομένων σε κατανοητή πληροφορία ,
•
η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων ,
•
•
η ενίσχυση της λογοδοσίας της διοίκησης .
Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν εισάγει νέες υποχρεώσεις δημοσίευσης, αλλά αξιο-
ποιεί τα ήδη διαθέσιμα δεδομένα και οργανώνει την παρουσίασή τους με σύγχρονες
ψηφιακές τεχνολογίες. Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι η χρήση αυτοματοποιημένων
εργαλείων ανάλυσης έχει απ οκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν παράγει έν-
νομες συνέπειες.
Η θέσπιση της πλατφόρμας αναμένεται να ενισχύσει:
•
τη διαφάνεια στη δημόσια δαπάνη ,
•
τη δυνατότητα ελέγχου από τους πολίτες ,
•
την ποιότητα της δημόσιας διοίκησης ,
•
την αποτρεπτική λειτουργία έναντι αδιαφανών πρακτικών .
Η προτεινόμενη ρύθμιση κινείται εντός του υφιστάμενου διοικητικού πλαισίου και
λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτό, συμβάλλοντας στην ψηφιακή ωρίμανση του
κράτους και στην ουσιαστική αξιοποίηση της δημόσιας πληροφορίας.
ΙΙ. Ειδικό Μέρος (κατ’ άρθρο)
Επί του άρθρου 1
Με το άρθρο 1 καθορίζεται το αντικείμενο του προτεινόμενου νόμου, το οποίο
συνίσταται στη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας ανάλυσης δημόσιας δαπάνης με
σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Η ρύθμιση λειτουργεί συ-
μπληρωματικά προς το υφιστάμε νο πλαίσιο δημοσιότητας διοικητικών πράξεων που
θεσπίστηκε με τον ν. 3861/2010, χωρίς να τροποποιεί τις προβλεπόμενες υποχρεώ-
σεις ανάρτησης.
Επί του άρθρου 2
Με το άρθρο 2 προβλέπεται η δημιουργία της πλατφόρμας «Smart Διαύγεια -
GovSpend». Η πλατφόρμα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα πληρο-
φοριακά συστήματα της δημόσιας διοίκησης και δεν μεταβάλλει τη διαδικασία έκδο-
σης ή δημοσίευσης διοικητικών πράξεων. Στόχος είναι η αξιοποίηση ήδη δημοσιευ-
μένων δεδομένων και η παρου σίασή τους σε δομημένη μορφή.
Επί του άρθρου 3
Με το άρθρο 3 καθορίζονται οι πηγές άντλησης δεδομένων της πλατφόρμας μέσω
μηχανισμών διαλειτουργικότητας. Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται πληροφο-
ριακά συστήματα που λειτουργούν βάσει επιμέρους νομοθετικών ρυθμίσεων, όπως
το σύστημα δημοσίευσης διοικητ ικών πράξεων του ν. 3861/2010, τα πληροφοριακά
συστήματα δημοσίων συμβάσεων του ν. 4412/2016, τα δημόσια μητρώα επιχειρή-
σεων που διέπονται από τον ν. 4635/2019, καθώς και συστήματα δημοσιονομικής
διαχείρισης που λειτουργούν στο πλαίσιο του ν. 4270/201 4. Η διάταξη αποσκοπεί 2στη συγκεντρωτική αξιοποίηση δεδομένων χωρίς μεταβολή των επιμέρους λειτουρ-
γιών των συστημάτων αυτών.
Επί του άρθρου 4
Με το άρθρο 4 θεσπίζεται η διαλειτουργικότητα μεταξύ της πλατφόρμας και των
υφιστάμενων πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου. Η ρύθμιση ερείδεται στις
γενικές αρχές διαλειτουργικότητας της ψηφιακής διοίκησης, όπως αυτές προβλέπο-
νται στον ν. 4727/2020. Η διασύνδεση αποσκοπεί στην απεικόνιση της διαδρομής της
δημόσιας δαπάνης από την έκδοση της διοικητικής πράξης έως την εκτέλεση της σύμ-
βασης και την καταβολή της δαπάνης.
Επί του άρθρου 5
Με το άρθρο 5 καθορίζονται οι λειτουργίες παρουσίασης και ανάλυσης δεδομέ-
νων της πλατφόρμας. Προβλέπεται η δυνατότητα συγκεντρωτικής απεικόνισης δα-
πανών, συγκρίσεων χρονικών περιόδων και στατιστικής επεξεργασίας στοιχείων. Η
διάταξη διασφαλίζει ότι η επεξεργασία περιορίζεται σε δεδομένα που έχουν ήδη κα-
ταστεί δημόσια.
Επί του άρθρου 6
Με το άρθρο 6 επιτρέπεται η χρήση αυτοματοποιημένων εργαλείων ανάλυσης δε-
δομένων για τον εντοπισμό στατιστικών μοτίβων. Διευκρινίζεται ότι τα αποτελέ-
σματα έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστούν διοικητικό ή
ελεγκτικό μηχανισμό, διασφαλί ζοντας τη συμβατότητα με τις αρχές της διοικητικής
νομιμότητας.
Επί του άρθρου 7
Με το άρθρο 7 προβλέπεται η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στην πλατφόρμα
και η διάθεση δεδομένων σε μορφή ανοικτών δεδομένων. Η ρύθμιση κινείται στο
πλαίσιο της πολιτικής ανοικτών δεδομένων της δημόσιας διοίκησης και ενισχύει τη
δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης δημόσιας πληροφορίας.
Επί του άρθρου 8
Με το άρθρο 8 προβλέπεται η τεχνική διασύνδεση των πληροφοριακών συστημά-
των των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης με την πλατφόρμα, μέσω υφιστάμενων μη-
χανισμών διαλειτουργικότητας. Η διάταξη δεν εισάγει νέες υποχρεώσεις δημοσίευ-
σης, αλλά ρυθμίζει την τεχνική α ξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων δεδομένων. 3Επί του άρθρου 9
Με το άρθρο 9 διευκρινίζεται ότι τα δεδομένα που παρουσιάζονται μέσω της πλατ-
φόρμας έχουν ενημερωτικό και στατιστικό χαρακτήρα και δεν συνιστούν διοικητική
πράξη ή αξιολόγηση, διασφαλίζοντας τον υποστηρικτικό χαρακτήρα του συστήματος.
Επί του άρθρου 10
Με το άρθρο 10 καθορίζεται η έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας, προβλέποντας
πιλοτική περίοδο εφαρμογής, προκειμένου να διασφαλιστεί η τεχνική προσαρμογή
των πληροφοριακών συστημάτων.
Επί του άρθρου 11
Με το άρθρο 11 εισάγεται εξουσιοδοτική διάταξη για την έκδοση κοινής υπουργι-
κής απόφασης, με την οποία καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές λειτουργίας της
πλατφόρμας, η διαδικασία διαλειτουργικότητας, τα πρότυπα δεδομένων και κάθε α-
ναγκαία λεπτομέρεια εφ αρμογής. Η εξουσιοδότηση αυτή κρίνεται αναγκαία για την
πρακτική υλοποίηση του συστήματος.
Αθήνα, 15 Μαΐου 2026
Οι Προτείνοντες Βουλευτές
Παναγιού (Γιώτα) Πούλου
Θεοδώρα Τζάκρη
Μιχαήλ Χουρδάκης
Ραλλία Χρηστίδου 4ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ
Smart Διαύγεια - Πλατφόρμα Ανάλυσης Δημόσιας Δαπάνης
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη δη-
μόσια διοίκηση μέσω της δημιουργίας ψηφιακής πλατφόρμας ανάλυσης δημόσιας
δαπάνης, η οποία αξιοποιεί δεδομένα που δημοσιεύονται βάσει της κείμενης νομο-
θεσίας. Θα λειτουργεί επικου ρικά του ελεγκτικού και κοινοβουλευτικού ελέγχου με
την παροχή αξιοποιήσιμων δεδομένων.
Άρθρο 2
Δημιουργία Πλατφόρμας
- Δημιουργείται πληροφοριακό σύστημα με την ονομασία «Smart Διαύγεια -
GovSpend».
- Η πλατφόρμα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα πληροφοριακά συ-
στήματα της δημόσιας διοίκησης.
- Η λειτουργία της δεν μεταβάλλει τις υποχρεώσεις δημοσίευσης που προβλέπονται
από την ισχύουσα νομοθεσία.
Άρθρο 3
Πηγές Δεδομένων
- Η πλατφόρμα αντλεί δεδομένα μέσω μηχανισμών διαλειτουργικότητας από: α) συ-
στήματα δημοσιότητας διοικητικών πράξεων, β) πληροφοριακά συστήματα δημο-
σίων συμβάσεων, γ) μητρώα οικονομικών φορέων, δ) συστήματα δημοσιονομικής
διαχείρισης, ε) λοιπά δημόσια μητρώα οικονομικού αντικειμένου.
- Η άντληση δεδομένων περιορίζεται σε στοιχεία που έχουν ήδη δημοσιευθεί σύμ-
φωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
- Τα δεδομένα που διακινούνται μέσω της πλατφόρμας τηρούν ενιαία πρότυπα δομής
και ταξινόμησης. Οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης υποχρεούνται να προσαρμόζουν
τα πληροφοριακά τους συστήματα στα πρότυπα αυτά.
Άρθρο 4
Διαλειτουργικότητα
- Η πλατφόρμα διασυνδέεται με τα πληροφοριακά συστήματα των φορέων της Γενικής
Κυβέρνησης μέσω των υφιστάμενων υποδομών διαλειτουργικότητας της δημόσιας
διοίκησης. 52. Η διασύνδεση αποσκοπεί στην ενοποίηση και παρουσίαση δεδομένων που αφορούν
τη διαδρομή της δημόσιας δαπάνης, καθώς και την πλήρη παρακολούθηση του κύ-
κλου ζωής της δημόσιας δαπάνης από την ανάληψη έως την πληρωμή.
- Η διαλειτουργικότητα δεν θίγει την αυτοτέλεια των επιμέρους πληροφοριακών συ-
στημάτων.
Άρθρο 5
Παρουσίαση και Ανάλυση Δεδομένων
Η πλατφόρμα παρέχει ιδίως: α) συγκεντρωτικά στοιχεία δαπανών ανά φορέα, β) συ-
γκρίσεις χρονικών περιόδων, γ) στατιστική επεξεργασία δεδομένων, δ) απεικόνιση
δεδομένων σε πίνακες και γραφήματα, ε) δημόσια ψηφιακά dashboards.
Άρθρο 6
Αυτοματοποιημένη Ανάλυση
- Επιτρέπεται η χρήση αυτοματοποιημένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων, ενώ δύ-
ναται να αναπτύσσονται δείκτες κινδύνου για την ιεράρχηση περιπτώσεων προς πε-
ραιτέρω εξέταση από αρμόδιους φορείς.
- Τα εργαλεία αυτά εντοπίζουν στατιστικά μοτίβα, συγκεντρώσεις δαπανών, αποκλί-
σεις, τον εντοπισμό βασικών προμηθευτών και συγκέντρωσης δαπανών, καθώς και
την παρακολούθηση σχέσεων μεταξύ φορέων.
- Τα αποτελέσματα έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν παράγουν έν-
νομες συνέπειες. Δεν αποκλείεται τα ευρήματα της πλατφόρμας να αξιοποιούνται
από αρμόδιους ελεγκτικούς και θεσμικούς φορείς.
- Με κοινή απόφαση δύναται να καθορίζεται διαδικασία διαβίβασης ευρημάτων για
περαιτέρω διερεύνηση.
Άρθρο 7
Πρόσβαση
-
Η πρόσβαση στην πλατφόρμα είναι ελεύθερη και δωρεάν.
-
Τα δεδομένα διατίθενται σε μορφή ανοικτών δεδομένων, με δυνατότητα πρόσβασης
μέσω διεπαφών προγραμματισμού εφαρμογών (APIs), όπου είναι τεχνικά εφικτό.
- Επιτρέπεται η επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων σύμφωνα με την κείμενη νομο-
θεσία.
Άρθρο 8
Προστασία Δεδομένων
- Η λειτουργία της πλατφόρμας συμμορφώνεται με τη νομοθεσία περί προστασίας
προσωπικών δεδομένων.
- Δημοσιεύονται μόνο δεδομένα που έχουν ήδη καταστεί δημόσια. 6Άρθρο 9
Χαρακτήρας Πληροφόρησης
Τα δεδομένα που προβάλλονται μέσω της πλατφόρμας έχουν ενημερωτικό και
στατιστικό χαρακτήρα, χωρίς να αποκλείεται η αξιοποίησή τους για ελεγκτικούς σκο-
πούς .
Άρθρο 10
Πιλοτική Λειτουργία
Η πλατφόρμα τίθεται σε πιλοτική λειτουργία εντός δώδεκα (12) μηνών από τη δη-
μοσίευση του παρόντος. Η πλατφόρμα υποστηρίζει μηχανισμούς αξιολόγησης και υ-
ποβολής προτάσεων από χρήστες. Ορίζεται φορέας εποπτείας της λειτουργίας της
πλατφόρμας με αρμοδιότητα τ ον συντονισμό, την ποιότητα δεδομένων και την ανά-
πτυξη προτύπων. Θα δημοσιεύει έκθεση αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας της
πλατφόρμας και ετήσια δημοσίευσή της.
Άρθρο 11
Εξουσιοδοτική Διάταξη
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Εθνικής Οικονο-
μίας και Οικονομικών καθορίζονται: α) οι τεχνικές προδιαγραφές λειτουργίας της
πλατφόρμας, β) η διαδικασία διαλειτουργικότητας με τα πληροφοριακά συστήματα
της δημόσιας διοίκησης, γ) τα πρότυπα και η δομή των δεδομένων, δ) τα επίπεδα
πρόσβασης των χρηστών, ε) τα μέτρα ασφάλειας των πληροφοριών, στ) δημιουργία
ομάδας διαχείρισης πλατφόρμας με πρόσβαση σε κάθε βάση, η) υποχρέωση φορέων
να απαντάνε εντός 7 ημερών, θ) κάθε άλλη αναγκαία λεπτ ομέρεια για την εφαρμογή
του παρόντος.
Άρθρο 12
Έναρξη Ισχύος
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της
Κυβερνήσεως. 7Αθήνα, 15 Μαΐου 2026
Οι Προτείνοντες Βουλευτές
Παναγιού (Γιώτα) Πούλου
Θεοδώρα Τζάκρη
Μιχαήλ Χουρδάκης
Ραλλία Χρηστίδου 8
Πλήρη έγγραφα
- Αιτιολογική-Εισηγητική Έκθεση
- Διατάξεις Σχεδίου ή Πρότασης Νόμου
- Αιτιολογική Έκθεση & Λοιπές Συνοδευτικές Εκθέσεις
Ψηφίστε τώρα στο ekklesia.gr →
Κατεβάστε την εφαρμογή ekklesia για να ψηφίσετε ανώνυμα.
Η ψήφος σας είναι κρυπτογραφημένη (Ed25519) — κανείς δεν γνωρίζει τι ψηφίσατε.
Αυτό το θέμα δημιουργήθηκε αυτόματα από το σύστημα ekklesia.