Κύρωση Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας
| Πηγή |  ΒΟΥΛΗ |
| Επίπεδο |  Εθνικό |
| Κατάσταση |  Ψηφίστηκε στη Βουλή |
| ID | GR-d4c62ed4 |
Περίληψη
Ο Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας περιλαμβάνει διατάξεις για τον χερσαίο και θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, τον πολεοδομικό σχεδιασμό σε δύο επίπεδα, καθώς και ειδικές διαδικασίες για ενεργό πολεοδομία, αστικό αναδασμό και πολεοδόμηση οικισμών. Ρυθμίζει τις αρμοδιότητες, τις διαδικασίες έγκρισης σχεδίων και τις απαιτήσεις για δημόσια διαβούλευση και συνεργασία μεταξύ φορέων.
Ανάλυση
Το κείμενο δομείται σε επτά τμήματα που καλύπτουν διαφορετικές πτυχές του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Το Τμήμα II αναφέρεται στον χωροταξικό σχεδιασμό σε εθνικό, περιφερειακό και ειδικό επίπεδο, καθώς και στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό με λεπτομερείς διατάξεις για δημόσια διαβούλευση, συνεργασία κρατών και παρακολούθηση. Το Τμήμα III καθορίζει τον πολεοδομικό σχεδιασμό σε δύο επίπεδα, περιλαμβάνοντας τοπικά και ειδικά σχέδια, ρυμοτομικά σχέδια και περιοχές οργανωμένης ανάπτυξης. Το Τμήμα V ρυθμίζει τις ζώνες ενεργού πολεοδομίας και αστικού αναδασμού, καθορίζοντας διαδικασίες για την απόκτηση ακινήτων, την κτηματογράφηση και την εφαρμογή πολεοδομικών μελετών. Το Τμήμα VI αναφέρεται στο σύστημα πολεοδόμησης κατά το Ν.Δ. 1923, ενώ το Τμήμα VII καλύπτει ειδικές περιπτώσεις πολεοδόμησης οικισμών που δημιουργήθηκαν πριν από συγκεκριμένη ημερομηνία.
Επίσημο κείμενο και έγγραφα
ΜΕΡΟΣ Α΄
ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
ΤΜΗΜΑ I
ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Άρθρο 1
Ορισμοί
Για την εφαρμογή των Τμημάτων I έως III του παρόντος Μέρους, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «Βιώσιμη ανάπτυξη »: η ανάπτυξη που συνθέτει και σταθμίζει κοινωνικούς, οικονομικούς και
περιβαλλοντικούς στόχους με σκοπό την:
αα) επίτευξη διατηρήσιμης οικονομικής ανάπτυξης με τη δημιουργία ισχυρής παραγωγικής βάσης και
έμφαση στην καινοτομία και την αύξηση της απασχόλησης,
αβ) εδαφική και κοινωνική συνοχή, δίκαιη κατανομή πόρων και άρση των αποκλεισμών,
αγ) προσ τασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας, του τοπίου και την
αειφόρο χρήση των φυσικών πόρων.
β) «Βιώσιμη χωρική ανάπτυξη »: οι χωρικές, εδαφικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις της βιώσιμης
ανάπτυξης, καθώς και αυτές που σχετίζο νται με την ορθολογική οργάνωση του χώρου.
γ) «Σύστημα χωρικού σχεδιασμού »: το κυρίως σύστημα χωρικού σχεδιασμού περιλαμβάνει το σύνολο των
χωροταξικών πλαισίων και πολεοδομικών σχεδίων που περιγράφονται στα Τμήματα I έως III του παρόντος
Μέρους και στη νο μοθεσία, όπως αυτά διαρθρώνονται συστηματικά και ιεραρχούνται σε επίπεδα, με βάση
τη γεωγραφική κλίμακα στην οποία αναφέρονται, την αποστολή και το περιεχόμενό τους. Το ευρύτερο
σύστημα χωρικού σχεδιασμού περιλαμβάνει το σύνολο των νομοθετικών και κανονιστ ικών πράξεων
χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.
δ) «Χωροταξικός σχεδιασμός »: ο χωρικός σχεδιασμός που εκπονείται σε εθνική ή περιφερειακή κλίμακα, με
τη μορφή πλαισίων, με τα οποία τίθενται οι μεσοπρόθεσμοι ή και μακροπρόθεσμοι στόχοι της ανάπτυξης
και οργάνωσης του χερσαίου και θαλάσσιου χώρου, καθώς και οι κατευθύνσεις και οι αναγκαίες, όπου
απαιτείται, ρυθμίσεις, για τη διαμόρφωση των οικιστικών περιοχών, των περιοχών άσκησης παραγωγικών
και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και των προστατευόμενων π εριοχών. Ο χωροταξικός σχεδιασμός είναι
κυρίως στρατηγικού χαρακτήρα και περιλαμβάνει κατευθύνσεις και, όπου απαιτείται, ρυθμίσεις.
ε) «Πολεοδομικός σχεδιασμός »: ο χωρικός σχεδιασμός με τον οποίο τίθενται, μέσω σχεδίων, κανόνες και
όροι για τη χρήση, τη δό μηση και την εν γένει εκμετάλλευση του εδάφους στον αστικό χώρο και την ύπαιθρο
και περιλαμβάνει κυρίως ρυθμίσεις.
στ) «Κατεύθυνση (χωρικού σχεδιασμού) »: κατευθυντήρια πρόβλεψη ενός πλαισίου ή σχεδίου, με την οποία
επιδιώκεται η επίτευξη συγκεκριμένου αποτ ελέσματος και η οποία δεσμεύει, στον βαθμό και με τον τρόπο
που η ίδια προσδιορίζει, τον υποκείμενο χωρικό σχεδιασμό, τις αποφάσεις έγκρισης περιβαλλοντικών όρων
και τη χωροθέτηση και αδειοδότηση παραγωγικών δραστηριοτήτων. Τα αρμόδια για τον σχεδιασμό, τι ς
εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις όργανα οφείλουν να ακολουθούν τις κατευθύνσεις. Ο βαθμός δεσμευτικότητας 16 μίας κατεύθυνσης είναι συνάρτηση της σαφήνειας και της κανονιστικής της πυκνότητας και διαβαθμίζεται
ως εξής:
στα) υποχρέωση πλήρους ευθυγράμμισης (συμμόρφωσης),
στβ) υποχρέωση μη αντίθεσης (συμβατότητας),
στγ) υποχρέωση λήψης υπόψη αυτής από τα υποκείμενα σχέδια και όργανα χωρίς να είναι υποχρεωτική η
ευθυγράμμιση ή η μη αντίθεση.
Ο χαρακτήρας κάθε κατεύθυνσης, από την άποψη της δεσμευτικότητάς της, προσδιορίζεται από το κατά
περίπτωση πλαίσιο ή σχέδιο, το οποίο μπορεί να προσδιορίζει και όρια ή κριτήρια για τη δυνατότητα του
υποκείμενου σχεδιασμού να τροποποιήσει, συμπληρώσει ή εξειδικεύσει μ ία κατεύθυνση.
ζ) «Ρύθμιση (χωρικού σχεδιασμού) »: πρόβλεψη ενός πλαισίου ή σχεδίου που είναι δεσμευτική και αμέσως
εφαρμοστέα, χωρίς να χρήζει περαιτέρω εξειδίκευσης.
η) «Εξειδίκευση μ ίας κατεύθυνσης ή ρύθμισης »: αναλυτικότερη διατύπωση μ ίας κατεύθυνσης ή ρύθμισης
του υπερκείμενου σχεδιασμού από τον υποκείμενο σχ εδιασμό, που μπορεί να περιλαμβάνει και
διαφοροποίηση ορίων ζωνών ή περιοχών που έχουν καθοριστεί από τον υπερκείμενο σχεδιασμό.
θ) «Συμπλήρωση μ ίας κατεύθυνσης ή ρύθμισης »: προσθήκη νέων στοιχείων σε μ ία κατεύθυνση ή ρύθμιση
του υπερκείμενου σχεδιασμού απ ό τον υποκείμενο σχεδιασμό, που δεν έρχονται σε αντίθεση με τον πυρήνα
της.
ι) «Τροποποίηση μ ίας κατεύθυνσης ή ρύθμισης »: αλλαγή ή αφαίρεση μη βασικών στοιχείων μ ίας
κατεύθυνσης ή ρύθμισης του υπερκείμενου σχεδιασμού από τον υποκείμενο σχεδιασμό, που δεν έ ρχονται
σε αντίθεση με τον πυρήνα της.
ια) «Αναθεώρηση ενός πλαισίου ή σχεδίου »: η αντικατάσταση ενός πλαισίου ή σχεδίου στο σύνολό του.
ιβ) «Ανάδραση από υποκείμενο προς υπερκείμενο πλαίσιο ή σχέδιο »: πρόταση για εξειδίκευση,
συμπλήρωση, τροποποίηση ή άλλ η αλλαγή ισχύουσας κατεύθυνσης ή ρύθμισης του υπερκείμενου πλαισίου
ή σχεδίου. Οι προτάσεις ανάδρασης δεν έχουν δεσμευτικό περιεχόμενο και η υιοθέτησή τους είναι στη
διακριτική ευχέρεια του υπερκείμενου πλαισίου ή σχεδίου.
ιγ) «Οργανωμένοι υποδοχείς δραστη ριοτήτων »: οι περιοχές που αναπτύσσονται βάσει ολοκληρωμένου
σχεδιασμού, προκειμένου να λειτουργήσουν κατά κύρια ή αποκλειστική χρήση ως οργανωμένοι χώροι
ανάπτυξης παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Ως οργανωμένοι υποδοχείς δραστηριοτήτων
νοο ύνται ιδίως οι Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α.) του άρθρου 29 του
ν. 2545/1997 (Α΄ 254), οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (Π.Ο.Α.Π.Δ.) του
άρθρου 24 του ν. 1650/1986 (Α΄ 160), οι Οργανωμένοι Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών
Δραστηριοτήτων της παρ. 4 του άρθρου 41 του ν. 3982/2011 ( Α΄ 143), τα Επιχειρηματικά Πάρκα (Ε.Π.) της
περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4982/2022 (Α΄ 195), τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων
Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.) του άρθρου 12 του ν. 3986/2011 (Α΄ 152) και τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης
Στρατη γικών Επενδύσεων (Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε.) του άρθρου 24 του ν. 3894/2010 (Α΄ 204), του ν. 4608/2019 (Α΄ 66)
και του άρθρου 7 του ν. 4864/2021 (Α΄ 237).
ιδ) «Οργανωμένες μορφές ανάπτυξης δραστηριοτήτων »: οι οργανωμένοι υποδοχείς δραστηριοτήτων της
περ. ιγ) του παρόντ ος , τα Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα του άρθρου 8 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180) και τα
Μικτά Τουριστικά Καταλύματα Μικρής Κλίμακας του άρθρου 10Α του ν. 4002/2011.
ιε) «Φέρουσα Ικανότητα (Φ.Ι.) ενός χωρικού συστήματος »: τα μέγιστα ανεκτά όρια επιβαρύνσεων ή κα ι
μεταβολών των συνθηκών που επικρατούν σε αυτό, πέραν των οποίων παύει να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα
στο φυσικό περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία που διαβιεί σε αυτό, με αποτέλεσμα να
προκαλούνται υπέρμετρες ή μη αναστρέψιμες φθορές στο φυσικό περ ιβάλλον και να ασκούνται αρνητικές
πιέσεις στο ανθρωπογενές περιβάλλον και στην κοινωνία. Η Φ.Ι. λαμβάνεται υπόψη κατά την αναθεώρηση
των πολεοδομικών σταθεροτύπων της παρ. 2 του άρθρου 28 και εφαρμόζεται στον πολεοδομικό 17 σχεδιασμό πρώτου επ ιπέδου.
Άρθρο 2
Διάρθρωση συστήματος χωρικού σχεδιασμού
- Ο χωρικός σχεδιασμός ασκείται σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και διακρίνεται, ανάλογα με
τον χαρακτήρα του, σε χωροταξικό ή πολεοδομικό:
α) Στην κατηγορία του χωροταξικού σχεδιασμού υπάγονται τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια του άρθρου 4
(πρώτο επίπεδο), τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια του άρθρου 5 και τα Θαλάσσια Χωροταξικά Σχέδια
του άρθρου 11, τα οποία μετονομάζονται σε Θαλάσσια Χωροταξικά Πλαίσια (δεύτερο επίπεδο).
β) Στην κατηγορί α του πολεοδομικού σχεδιασμού υπάγονται τα πολεοδομικά σχέδια τα οποία εκπονούνται
σε τοπική κλίμακα και τα οποία διακρίνονται σε δύο επίπεδα σχεδιασμού.
- Στο πρώτο επίπεδο του πολεοδομικού σχεδιασμού περιλαμβάνονται:
α) Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (Τ. Π.Σ.) του άρθρου 21, τα οποία ρυθμίζουν τη βιώσιμη χωρική ανάπτυξη
και οργάνωση της εδαφικής περιφέρειας μ ίας ή περισσοτέρων δημοτικών ενοτήτων,
β) τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (Ε.Π.Σ.) του άρθρου 22, τα οποία αποτελούν υποδοχείς σχεδίων, έργων και
προγραμμάτων ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων.
- Στο δεύτερο επίπεδο του πολεοδομικού σχεδιασμού περιλαμβάνονται τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής
(Ρ.Σ.Ε.) του άρθρου 26, τα οποία αποτελούν την εξειδίκευση και εφαρμογή των σχεδίων του πρώτου
επιπέδου.
- Η σχέσ η μεταξύ των κατηγοριών και επιπέδων του χωρικού σχεδιασμού είναι ιεραρχική αλλά με περιθώρια
ευελιξίας και ανάδρασης, με βάση τις έννοιες της διαβάθμισης της δεσμευτικότητας των κατευθύνσεων, και
της εξειδίκευσης, της συμπλήρωσης και της τροποποίησης των κατευθύνσεων και ρυθμίσεων, όταν και όπως
κάτι τέτοιο παρέχεται ως δυνατότητα από ένα υπερκείμενο πλαίσιο ή σχέδιο σε ένα υποκείμενο πλαίσιο ή
σχέδιο.
5.α ) Όπου στη νομοθεσία αναφέρεται «Τοπικό Χωρικό Σχέδιο» νοείται εφεξής το «Τοπικό Πολεοδομικό
Σχέδιο» τ ου άρθρου 21.
β) Όπου στη νομοθεσία αναφέρεται «Ειδικό Χωρικό Σχέδιο» νοείται εφεξής το «Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο»
του άρθρου 22.
ΤΜΗΜΑ II
ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΧΕΡΣΑΙΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
Άρθρο 3
Εθνική Χωρική Στρατηγική
- Για τη βιώσιμη ανάπτυξη και οργάνωση του εθνικού χώρου, το Υπουργικό Συμβούλιο εγκρίνει Εθνική
Χωρική Στρατηγική, που αναφέρεται στον χερσαίο και θαλάσσιο χώρο. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική αποτελεί
κείμενο βασικών αρχών πολιτικής για την ανάπτυξη και τον σχεδιασμό του χώρου, καθώς και για τον
συντονισμό των διαφόρων πολιτικών με χωρικές συνέπειες. Περιλαμβάνει ενδεικτικές κατευθύνσεις χωρικής
οργάνωσης, τους βασικούς άξονες, καθώς και τους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους χωρικής
ανάπτυξης στο ε πίπεδο της Γενικής Κυβέρνησης και των επιμέρους φορέων της. Ενσωματώνει, επίσης, την 18 εθνική θαλάσσια χωρική στρατηγική και προτείνει τις υποδιαιρέσεις του θαλάσσιου χώρου.
Η Εθνική Χωρική Στρατηγική δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Αποτελεί ενδεικτική βάση για τους
μακροχρόνιους στόχους του χωρικού σχεδιασμού, καθώς και άλλων πολιτικών με χωρικές συνέπειες και για
τον συντονισμό των χωροταξικών πλαισίων, των επιμέρους επενδυτικών σχεδίων και προγραμμάτων του
κράτους, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ. Α.) α΄ και β΄ βαθμού και των δημόσιων νομικών
προσώπων, καθώς και πλαισίων, σχεδίων και προγραμμάτων που έχουν σημαντικές συνέπειες στην
ανάπτυξη και συνοχή του εθνικού χώρου.
- Η Εθνική Χωρική Στρατηγική καταρτίζεται υπό την ευθύνη και εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος
και Ενέργειας σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία και εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο
ύστερα από γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική μετά την έγκρισή της
ανακοινώνεται στη Βουλή.
- Για τη ν κατάρτιση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής λαμβάνονται υπόψη τα προγράμματα οικονομικής και
κοινωνικής ανάπτυξης της παρ. 8 του άρθρου 79 του Συντάγματος, το πλαίσιο δημοσιονομικής στρατηγικής,
τα Προγράμματα που χρηματοδοτεί το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημο σίων Επενδύσεων , περιλαμβ ανομένων
το υ Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης και τ ων συγχρηματοδοτούμεν ων προγρ αμμ άτων , το Εθνικό Σχέδιο
για την Ενέργεια και το Κλίμα, οι διεθνείς, ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για την προστασία του
περιβάλλοντος, καθώς και άλλ α γενικά ή ειδικά προγράμματα εθνικής ή διαπεριφερειακής κλίμακας που
επηρεάζουν σημαντικά τη διάρθρωση και ανάπτυξη του εθνικού χώρου.
- Οι αρχές της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής λαμβάνονται υπόψη κατά την κατάρτιση των Ειδικών και
Περιφερειακών Χωροταξικ ών Πλαισίων και των Θαλάσσιων Χωροταξικών Πλαισίων.
Άρθρο 4
Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια
- Τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια (Ε.Χ.Π.) αποτελούν σύνολα κειμένων και διαγραμμάτων, με τα οποία
προσδιορίζονται κατευθύνσεις σε εθνικό επίπεδο και, όπου απαιτείται, ρυθμίσεις, ιδίως, για:
α) τη χωρική διάρθρωση και δομή του οικιστικού δικτύου της χώρας,
β) τη χωρική διάρθρωση τομέων ή κλάδων παραγωγικών δραστηριοτήτων και γενικότερα τομέων ανάπτυξης
εθνικής σημασίας,
γ) τη χωρική διάρθρωση δικτύων και υπηρεσιών τεχνικ ής και διοικητικής υποδομής,
δ) τη διαμόρφωση πολιτικής γης,
ε) την προστασία του πολιτιστικού και φυσικού τοπίου,
στ) τη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση περιοχών του εθνικού χώρου που έχουν ιδιαίτερη σημασία από
χωροταξική, περιβαλλοντική, αναπτυξιακή ή κο ινωνική άποψη, όπως είναι οι παράκτιες, νησιωτικές, ορεινές
και προβληματικές περιοχές,
ζ) την προώθηση σχεδίων, προγραμμάτων ή έργων χωρικής ανάπτυξης μείζονος σημασίας ή και διακρατικής
ή διαπεριφερειακής εμβέλειας.
Τα Ε.Χ.Π. συνοδεύονται από πρόγραμμα ε νεργειών και προτεραιοτήτων, στο οποίο εξειδικεύονται οι
απαιτούμενες για την εφαρμογή τους ενέργειες και δράσεις, το χρονοδιάγραμμα εκτέλεσής τους, καθώς και
οι φορείς εφαρμογής τους.
2.α) Τα Ε.Χ.Π. εκπονούνται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντο ς και Ενέργειας. Με κοινή
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση αρμόδιων Υπουργών
συστήνονται επιτελικές επιτροπές συντονισμού και παρακολούθησης των εκπονούμενων πλαισίων, στις
οποίες συμμετέχουν εκπρόσωποι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση
αρμόδιων Υπουργείων. 19 β) Κατά την εκπόνησή τους λαμβάνονται υπόψη η Εθνική Χωρική Στρατηγική, το πλαίσιο δημοσιονομικής
στρατηγικής, τα Προγράμματα που χρηματοδοτεί το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύ σεων ,
περιλαμβανομένων του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης και των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ,
το Εθνικό Σχέδιο Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή, το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, η
Εθνική Πολιτική Μείωσης Κινδύνου Καταστροφών, οι διεθ νείς, ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για την
προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και άλλα γενικά ή ειδικά προγράμματα εθνικής ή διαπεριφερειακής
κλίμακας που επηρεάζουν σημαντικά τη διάρθρωση και ανάπτυξη του εθνικού χώρου, ιδίως στον τομέα, στο
πεδίο ή σ τον τύπο περιοχής που αποτελεί, κατά περίπτωση, το αντικείμενο ρύθμισης κάθε Πλαισίου, καθώς
και ενωσιακές πολιτικές και στρατηγικές που επηρεάζουν τη διάρθρωση και ανάπτυξή του.
3.α) Τα Ε .Χ.Π. υπόκεινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και εγκρίνονται με κοινή
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση αρμόδιων Υπουργών. Με την
ίδια απόφαση εγκρίνονται και οι περιβαλλοντικοί όροι που πρέπει να τηρούνται κατά την εφαρμογή των
Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων. Οι διαδικασίες διαβούλευσης των Ε.Χ.Π. και των οικείων Στρατηγικών
Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) είναι κοινές.
β) Το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας διατυπώνει γνώμη σχετικά με το περιεχόμενο των εκπονούμενων Ε.Χ.Π.
εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός από την περιέλευση σε αυτό της σχετικής πρόσκλησης εκ μέρους του
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η άπρακτη πάροδος της προθεσμίας δεν εμποδίζει την πρόοδο της
διαδικασίας.
- Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι αρμόδιο για την παρακολούθη ση και αξιολόγηση της
εφαρμογής των Ε.Χ.Π . Για τον σκοπό αυτόν, συντάσσει ανά πενταετία εκθέσεις αξιολόγησης, στις οποίες
αναφέρονται οι χωρικές συνέπειες, ο τρόπος εφαρμογής και τα πιθανά προβλήματα που παρουσιάστηκαν
κατά την εφαρμογή τους.
Τα πορίσματα των ως άνω εκθέσεων γνωστοποιούνται στα καθ’ ύλην αρμόδια υπουργεία και λοιπούς
αρμόδιους οργανισμούς και υπηρεσίες, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη κατά την άσκηση των
αρμοδιοτήτων τους που αφορούν στην εφαρμογή των Ε.Χ.Π ..
Εκθέσεις αξιολόγησης μπορεί να συντάσσουν και τα κατά περίπτωση αρμόδια υπουργεία, τις οποίες
κοινοποιούν στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη κατά την
κατάρτιση των εκθέσεων αξιολόγησης αρμοδιότητάς του.
- Τα Ε.Χ.Π. δεν αναθεωρούνται, προτού παρ έλθει πενταετία από την έγκριση ή την προηγούμενη
αναθεώρησή τους. Κατ’ εξαίρεση, πριν από την πάροδο της πενταετίας είναι δυνατή η τροποποίησή τους, με
στόχο τη βελτίωση και επικαιροποίησή τους, προκειμένου να:
α) αντιμετωπιστούν ζητήματα που ανακύπτουν α πό την προώθηση ή εφαρμογή προγραμμάτων διεθνούς,
ευρωπαϊκού, διασυνοριακού, διακρατικού ή διαπεριφερειακού χαρακτήρα,
β) αντιμετωπιστούν εξαιρετικές ανάγκες από φυσικές ή τεχνολογικές καταστροφές και κινδύνους,
γ) επέλθουν ήσσονες αλλαγές που απαιτούνται για την επίτευξη των αποτελεσμάτων τους, εφόσον από τις
εκθέσεις αξιολόγησης προκύπτει ότι η εφαρμογή τους δεν έχει οδηγήσει στα αποτελέσματα που
επιδιώκονται,
δ) προσαρμοσθούν σε νομοθετικές τροποποιήσεις μεταγενέστερες της έγκρισής τους,
ε) ενσωματώσουν προτάσεις Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων μέσω της ανάδρασης και
στ) ενσωματωθούν νέα αρχαιολογικά δεδομένα και επικαιροποιημένο θεσμικό πλαίσιο προστασίας των
υφιστάμενων αρχαιοτήτων και μνημείων.
Για την αναθεώρηση και τροποποίηση των Ε.Χ.Π. ακολουθείται η διαδικασία των παρ. 2 και 3. Δεν απαιτείται
να ακολουθηθεί διαδικασία στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης, εφόσον οι αλλαγές είναι ήσσονος
σημασίας και διαπιστωθεί, κατά το διενεργούμενο περιβαλλοντικό προέλεγχο, ότι δεν ενδέχεται να έχου ν
σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. 20 6.α) Αν διαπιστωθούν αντιφάσεις μεταξύ των διατάξεων διαφορετικών Ε.Χ.Π. , μπορεί να συγκαλείται,
κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή του Γενικού Γραμματέα Χωρικού
Σχεδιασμού και Αστικού Περιβ άλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Κεντρικό
Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΧΩ.Θ.Α.), το οποίο διατυπώνει γνώμη σχετικά
με τις διατάξεις που πρέπει να τροποποιηθούν, προκειμένου να αρθούν οι αντιφάσεις. Κατόπιν,
τροποποιούνται τα αντίστοιχα Ε.Χ.Π., στα σημεία που κρίθηκε απαραίτητο, σύμφωνα με τη διαδικασία με
την οποία είχαν εγκριθεί.
β) Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του κατά περίπτωση αρμόδιου
Υπουργού, μπορεί να επέρχονται εντοπι σμένες και μη ουσιώδεις διορθώσεις σε εγκεκριμένα Ε.Χ.Π., όπως
διορθώσεις σφαλμάτων, αποσαφηνίσεις διατυπώσεων ή εναρμόνιση κειμένων και διαγραμμάτων.
- Όπου στη νομοθεσία αναφέρονται τα «Ειδικά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης»
(Ε.Π. Χ.Σ.Α.Α.) νοούνται εφεξής τα Ε.Χ.Π. του παρόντος άρθρου .
Άρθρο 5
Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια
- Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια (Π.Χ.Π.) αποτελούν σύνολα κειμένων, χαρτών ή και διαγραμμάτων,
με τα οποία παρέχονται κατευθύνσεις χωρικής ανάπτυξης κ αι οργάνωσης σε περιφερειακό επίπεδο ιδίως,
για:
α) την αποτίμηση, ανάδειξη και αξιοποίηση των ιδιαίτερων αναπτυξιακών και γενικότερα χωρικών
χαρακτηριστικών κάθε περιφέρειας για την ισότιμη ένταξή της στον εθνικό, ενωσιακό και διεθνή χώρο,
β) τη χωρική δι άρθρωση των βασικών παραγωγικών τομέων και κλάδων,
γ) τη χωρική διάρθρωση των περιφερειακών δικτύων μεταφορών και της λοιπής τεχνικής υποδομής
περιφερειακού ενδιαφέροντος,
δ) τη διάρθρωση του περιφερειακού χώρου (πρότυπο χωρικής οργάνωσης), καθώς και τη χω ρική οργάνωση
και δομή του οικιστικού δικτύου,
ε) την οικιστική ανάπτυξη και ανασυγκρότηση του αστικού χώρου,
στ) την ανάδειξη, προβολή και προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και του
οικιστικού και αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος κάθε π εριφέρειας,
ζ) τον προσδιορισμό ενεργών παρεμβάσεων και προγραμμάτων χωροταξικού και αστικού χαρακτήρα, όπως
ιδίως οι Περιοχές Ειδικών Χωρικών Παρεμβάσεων (Π.Ε.Χ.Π.) και τα Σχέδια Ολοκληρωμένων Αστικών
Παρεμβάσεων (Σ.Ο.Α.Π.) των άρθρων 6 και 119,
η) την προστασία του πολιτιστικού και φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου.
- Στα Π.Χ.Π. περιλαμβάνονται και οι εγκεκριμένοι οργανωμένοι υποδοχείς δραστηριοτήτων, καθώς και τα
εγκεκριμένα σχέδια δημόσιων ή ιδιωτικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, σύμφωνα με τις δι ατάξεις που τις
διέπουν.
- Τα Π.Χ.Π. περιλαμβάνουν σε ειδικό Παράρτημα, που συνοδεύεται από κείμενα και διαγράμματα
κατάλληλης κλίμακας, κατευθύνσεις ανά δήμο που αφορούν ιδίως:
α) στη χωροταξική και αναπτυξιακή φυσιογνωμία του δήμου και των επιμέρους δημ οτικών ενοτήτων,
β) στη διάρθρωση και δομή του οικιστικού δικτύου και την οικιστική ανάπτυξη,
γ) στην προστασία και ανάδειξη του φυσικού, πολιτιστικού και δομημένου περιβάλλοντος,
δ) στα υπερτοπικά ή διαδημοτικά δίκτυα υποδομής,
ε) στη χωρική οργάνωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων ή άλλων χρήσεων στον μη αστικό, ιδίως, χώρο,
στ) στις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης,
ζ) στην προστασία, διαχείριση και τον σχεδιασμό του τοπίου, 21 η) στη βιώσιμη αξιοποίηση του ενεργειακού δυναμικού των περιφερειών, με προτε ραιότητα στις
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (Τ.Π.Σ.) και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (Ε.Π.Σ.) που εγκρίνονται σε κάθε
περιφέρεια πρέπει να εναρμονίζονται με τις αντίστοιχες κατευθύνσεις, ανά δήμο ή δημοτική ενότητα, του
οικείου Π.Χ.Π..
- Τα Π.Χ.Π. συνοδεύονται από Πρόγραμμα Έργων, Ενεργειών και Προτεραιοτήτων, στο οποίο εξειδικεύονται
οι απαιτούμενες για την εφαρμογή τους ενέργειες, έργα, μέτρα και προγράμματα, καθώς και οι φορείς και
το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.
- Τα Π.Χ .Π. δεσμεύονται από τις ρυθμίσεις και εναρμονίζονται προς τις κατευθύνσεις των Ειδικών
Χωροταξικών Πλαισίων (Ε.Χ.Π.), τις οποίες συντονίζουν, εξειδικεύουν και συμπληρώνουν σε επίπεδο
περιφέρειας, καθώς και τροποποιούν, μόνον αν παρέχεται ρητώς η δυνατότητα αυτή από το Ε.Χ.Π.. Κατά την
κατάρτισή τους λαμβάνονται υπόψη η Εθνική Χωρική Στρατηγική, το πλαίσιο δημοσιονομικής στρατηγικής,
τα Προγράμματα που χρηματοδοτεί το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων , περιλαμβανομένων
του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης και των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων , το Εθνικό Σχέδιο
Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή, το οικείο περιφερειακό σχέδιο προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή,
το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, τα Πλαίσια Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκώ ν, καθώς και άλλα
γενικά ή ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα, πολιτικές και στρατηγικές που επηρεάζουν τη διάρθρωση και
ανάπτυξη του χώρου.
Αν διαπιστωθούν ασάφειες ή αντικρουόμενες κατευθύνσεις μεταξύ διαφορετικών Π.Χ.Π. όμορων
περιφερειών, συγκαλείται, κατό πιν αιτήματος του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή του Γενικού
Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας,
το Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΧΩ.Θ.Α.), το οποίο γν ωμοδοτεί για
την άρση της ασάφειας ή των αντικρουόμενων κατευθύνσεων. Κατόπιν, τροποποιούνται τα αντίστοιχα
Π.Χ.Π., στα σημεία που κρίθηκε απαραίτητο, σύμφωνα με τη διαδικασία με την οποία είχαν εγκριθεί.
- Στον αναπτυξιακό σχεδιασμό κάθε περιφέρειας, όπω ς αποτυπώνεται στο τετραετές επιχειρησιακό
πρόγραμμα του άρθρου 268 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87), περιλαμβάνονται κατά προτεραιότητα τα έργα και οι
δράσεις που προωθούν την εφαρμογή των Π.Χ.Π., σύμφωνα και με το πρόγραμμα ενεργειών και
προτεραιοτήτων των τελευ ταίων.
7.α) Τα Π.Χ.Π. εκπονούνται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από
σχετική ενημέρωση της οικείας περιφέρειας και υπό την επίβλεψη κοινών με την περιφέρεια επιτροπών.
β) Για την έγκριση των Π.Χ.Π. απαιτείται η γνώμη το υ οικείου περιφερειακού συμβουλίου, η οποία παρέχεται
εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από τη λήψη της σχετικής μελέτης, που του διαβιβάζεται από το Υπουργείο
Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας η διαδικασία συνεχίζεται χωρ ίς
τη σχετική γνώμη. Ειδικά για τη χωρική διάρθρωση παραγωγικών τομέων ή κλάδων και περιφερειακών
δικτύων μεταφορών και λοιπής τεχνικής υποδομής απαιτείται επιπλέον η γνώμη των κατά περίπτωση
αρμόδιων υπουργείων, η οποία παρέχεται εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από τη λήψη της σχετικής
μελέτης που τους διαβιβάζεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μετά την παρέλευση της
ανωτέρω προθεσμίας η διαδικασία συνεχίζεται χωρίς τη σχετική γνώμη.
γ) Το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας διατυπώνει γνώμη, σύμφων α με την παρ. 6 του άρθρου 456, για το
περιεχόμενο των εκπονούμενων Π.Χ.Π. εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός από την υποβολή του σχετικού
ερωτήματος. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας η διαδικασία συνεχίζεται χωρίς τη σχετική
γνώμη.
δ) Τα Π.Χ.Π. υπόκ εινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και εγκρίνονται με αποφάσεις
του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με τις ίδιες αποφάσεις εγκρίνονται και οι περιβαλλοντικοί όροι
που πρέπει να τηρούνται κατά την εφαρμογή των Π.Χ.Π.. Οι διαδικ ασίες διαβούλευσης των Π.Χ.Π. και των 22 οικείων Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων είναι κοινές.
- Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τη συνδρομή των περιφερειών παρακολουθεί και αξιολογεί
την εφαρμογή των Π.Χ.Π.. Για τον σκοπό αυτόν, συντάσσει τουλάχιστον ανά πενταετία εκθέσεις
παρακολούθησης, στις οποίες αναφέρονται ο τρόπος εφαρμογής, τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν,
καθώς και ο βαθμός ενσωμάτωσης των κατευθύνσεών τους στα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού. Στις ίδιες
εκθέσεις υποδεικνύο νται ενέργειες και δράσεις που κατά περίπτωση απαιτούνται για την αποτελεσματική
εφαρμογή των περιφερειακών στρατηγικών και κατευθύνσεων και επισημαίνονται ενέργειες και δράσεις
που δεν εναρμονίζονται με αυτές τις κατευθύνσεις.
Τα πορίσματα των εκθέσεων αυ τών διαβιβάζονται στα συναρμόδια υπουργεία, στις περιφέρειες και τους
φορείς και υπηρεσίες, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη στις δράσεις και έργα που άπτονται των
αρμοδιοτήτων τους.
- Τα Π.Χ.Π. δεν αναθεωρούνται προτού παρέλθει πενταετία από την έγκριση ή την προηγούμενη
αναθεώρησή τους. Πριν από την πάροδο της πενταετίας είναι κατ’ εξαίρεση δυνατή η τροποποίησή τους, με
στόχο τη βελτίωση και επικαιροποίησή τους, προκειμένου να:
α) αντιμετωπισθούν ζητήματα που ανακύπτουν από την προώθηση ή εφαρμογή προγραμμάτων διεθνούς,
ευρωπαϊκού, διασυνοριακού, διακρατικού ή διαπεριφερειακού χαρακτήρα,
β) αντιμετωπιστούν εξαιρετικές ανάγκες από φυσικές ή τεχνολογικές καταστροφές και κινδύνους, στο
επίπεδο της οικείας περιφέρειας,
γ) επέλθουν ήσσονες αλλαγές που απ αιτούνται για την επίτευξη των αποτελεσμάτων τους, εφόσον από τις
εκθέσεις αξιολόγησης προκύπτει ότι η εφαρμογή τους δεν έχει οδηγήσει στα αποτελέσματα που
επιδιώκονται,
δ) αντιμετωπισθούν εξαιρετικές και απρόβλεπτες ανάγκες και νέα δεδομένα, για έργα εθνι κής ή
περιφερειακής σημασίας, τα οποία δεν περιλαμβάνονταν στον αρχικό σχεδιασμό,
ε) προσαρμοστούν σε νομοθετικές τροποποιήσεις μεταγενέστερες της έγκρισής τους ή σε νέα δεδομένα και
κατευθύνσεις χωρικού σχεδιασμού που προκύπτουν από την έγκριση, αναθεώρησ η ή τροποποίηση Ε.Χ.Π.
και
στ) ενσωματωθούν νέα αρχαιολογικά δεδομένα και τυχόν επικαιροποιημένο θεσμικό πλαίσιο προστασίας
των υφιστάμενων αρχαιοτήτων και μνημείων.
Για την αναθεώρηση και τροποποίηση των Π.Χ.Π. ακολουθείται η διαδικασία της παρ. 7. Δεν α παιτείται να
ακολουθηθεί διαδικασία στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης, εφόσον οι αλλαγές είναι ήσσονος
σημασίας και διαπιστωθεί, κατά το διενεργούμενο περιβαλλοντικό προέλεγχο, ότι δεν ενδέχεται να έχουν
σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
- Με από φαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπορεί να επέρχονται εντοπισμένες και μη
ουσιώδεις μεταβολές στα εγκεκριμένα Π.Χ.Π., όπως διορθώσεις σφαλμάτων, αποσαφηνίσεις διατυπώσεων,
εναρμόνιση κειμένων και διαγραμμάτων.
11.α) Π.Χ.Π. εκπονούνται για όλες τις περιφέρειες της χώρας, πλην της Περιφέρειας Αττικής. Για την
Περιφέρεια Αττικής θέση Π.Χ.Π. επέχει το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας - Αττικής .
β) Κατά την εκπόνηση των Π.Χ.Π. εξετάζονται ζητήματα αλληλεπίδρασης και επικαλύψεων μεταξύ
χωροταξικών πλαισί ων όμορων περιφερειών.
γ) Το Π.Χ.Π. Κεντρικής Μακεδονίας περιλαμβάνει ειδικό Παράρτημα για τον στρατηγικό σχεδιασμό της
Μητροπολιτικής Περιοχής Θεσσαλονίκης. Το Παράρτημα αυτό λαμβάνεται υπόψη κατά την κατάρτιση των
πολεοδομικών σχεδίων πρώτου επιπέδου στη ν περιοχή αυτή.
- Όπου στη νομοθεσία αναφέρονται τα «Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου
Ανάπτυξης» νοούνται εφεξής τα Π.Χ.Π. του παρόντος άρθρου .23 Άρθρο 6
Περιοχές Ειδικών Χωρικών Παρεμβάσεων
Το κείμενο συνεχίζεται στο πλήρες έγγραφο της Βουλής.
Πλήρη έγγραφα
Ψηφίστε τώρα στο ekklesia.gr →
Κατεβάστε την εφαρμογή ekklesia για να ψηφίσετε ανώνυμα.
Η ψήφος σας είναι κρυπτογραφημένη (Ed25519) — κανείς δεν γνωρίζει τι ψηφίσατε.
Αυτό το θέμα δημιουργήθηκε αυτόματα από το σύστημα ekklesia.